Αύριο, στη φιλόξενη αίθουσα “Δρακοπούλου”, του κεντρικού κτιρίου του Πανεπιστημίου Αθηνών, θα γίνει μια πάρα πολύ σημαντική ημερίδα για τα θέματα της πρόσβασης στα Δημόσια Δεδομένα.

Ένας από τους τρόπους που ο κάθε πολίτης χωριστά μπορεί να συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας κουλτούρας διαφάνειας και ενεργοποίησης της δημόσιας λογοδοσίας του κράτους είναι να μάθει πως μπορεί να ασκήσει τα δικαιώματά του για υποβολή αιτήσεων πρόσβασης στα δημόσια έγγραφα. Το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο είναι σχετικά απλό – υπάρχουν όμως αρκετές γκρίζες περιοχές στην εφαρμογή του. Αυτή η ημερίδα του Συνηγόρου του Πολίτη είναι σαφές ότι δεν απευθύνεται αποκλειστικά σε νομικούς, αλλά στον κάθε πολίτη που θέλει να έχει μια επισκόπηση τόσο των δικαιωμάτων του όσο και των πρακτικών αποτελεσμάτων που μπορεί να έχει η άσκησή τους.

Eδώ μπορείτε να κατεβάσετε το πρόγραμμα της ημερίδας. 

Στο πρώτο μέρος (12.00 – 16.45) με ενδιάμεσο διάλειμμα από τις 14.00-16.15), ο Συνήγορος του Πολίτη και ορισμένα στελέχη του θα μας εξηγήσουν τι μπορούν να κάνουν αυτοί για το δικαίωμά μας για πρόσβαση στα δημόσια έγγραφα. Θα παρουσιάσουν το νομικό πλαίσιο, θα μας πουν ποια επιχειρήματα επικαλείται η Διοίκηση για να μη δώσει (ή να δώσει) πρόσβαση στα έγγραφα, ποιες μεθόδους κι επιχιερήματα ακολουθεί ο Συνήγορος του Πολίτη για να πείσει τη Διοίκηση να χορηγήσει αντίγραφα. Με αυτό το πρώτο μέρος θα μάθουμε τι μπορούμε να περιμένουμε από το Συνήγορο όταν το κράτος δεν δίνει τα έγγραφα που ζητάμε. Και τι δεν μπορούμε να το περιμένουμε από αυτόν.

Στο δεύτερο μέρος (17.15-20.00) θα δοθεί ο λόγος σε άλλους δημόσιους φορείς που μπορούν να μας διευκολύνουν να ασκήσουμε αυτά τα δικαιώματα πρόσβασης στα δημόσια έγγραφα. Το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους θα παρουσιάσει τη δική του οπτική στο θέμα (μέσα από τις γνωμοδοτήσεις που στέλνει στη Διοίκηση όταν αυτή έχει σηκώσει τα χέρια ψηλά και δεν ξέρει αν πρέπει να δώσει τα έγγραφα ή όχι).  Η μέθοδος της πρόσβασης στα έγγραφα μέσω της αίτησης του πολίτη για έκδοση Εισαγγελικής Παραγγελίας θα αναλυθεί από στέλεχος του ΣτΠ. Ο Γενικός Επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης θα μας αναλύσει τα ζητήματα “περαιτέρω χρήσης πληροφοριών του δημόσιου τομέα”, μέσα από την παρουσίαση του γνωστού μας πια Ν.3448/2006, με τον οποίο ενσωματώθηκε η Οδηγία 2003/98 της ΕΕ για την περαιτέρω χρήση πληροφοριών του δημόσιου τομέα. Η αποτελεσματική εφαρμογή αυτής της οδηγίας είναι το βασικό αίτημα της Πρωτοβουλίας Πολιτών “Δημόσια Δεδομένα, Δικά μας Δεδομένα”. Ο ΓΕΔΔ είναι το κρατικό όργανο που εξετάζει δευτεροβάθμιες προσφυγές πολιτών σε περίπτωση που οι δημόσιοι φορείς έχουν απορρίψει το αίτημα για πρόσβαση στα δημόσια δεδομένα.  Ο κ. Γρηγόρης Λαζαράκος, αναπληρωματικό μέλος της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, θα μας παρουσιάσει τα θέματα τριβής ανάμεσα σε Προσωπικά Δεδομένα και Δημόσια Δεδομένα. Ο κ. Λαζαράκος, στο βιβλίο του για την πρόσβαση στη δημόσια πληροφορία είχε υποστηρίξει την ανάθεση στην ΑΠΠΔ αρμοδιότητας Information Commissioner, δηλαδή να μπορεί να εποπτεύει όχι μόνο την προστασία των προσωπικών δεδομένων, αλλά και το κατά πόσον πράγματι το Δημόσιο ικανοποιεί τα δικαιώματα πρόσβασης παρέχοντας έγγραφα. Εισήγηση  θα γίνει κι από στέλεχος του Συμβουλίου της Επικρατείας, του ανώτατου δικαστηρίου στο οποίο μπορεί να προσφύγει ο πολίτης αν δεν γίνει δεκτό το αίτημά του για πρόσβαση στα έγγραφα.

Ιδιαίτερης σημασίας είναι όμως το τελευταίο μέρος της εκδήλωσης. Ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής κ. Νικηφόρος Διαμαντούρος, ο οποίο θα προεδρεύει στο δεύτερο μέρος της ημερίδας, θα κάνει μια εισήγηση με θέμα το δικαίωμα πρόσβασης του πολίτη στα έγγραφα των Οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρόκειται για μια σημαντική ευκαιρία να ακούσουμε από τον ίδιο τον European Ombudsman, να περιγράφει πως εφαρμόζεται η διαφάνεια στην πράξη μέσα και από τη δική του συμβολή. Το θέμα είναι εξαιρετικά επίκαιρο καθόσον μετά από παρέμβαση του κ. Διαμαντούρου, ύστερα από αναφορά της ΜΚΟ statewatch του Tony Bunyan, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποχρεώθηκε να υλοποιήσει την υποχρέωσή της για να φτιάξει δημόσια ηλεκτρονικά μητρώα στα οποία να μεταδίδονται όλα τα έγγραφά της στο κοινό!

Η παρουσία των ανθρώπων που παίρνουν μέρος στην Πρωτοβουλία 4Δ είναι κάτι παραπάνω από αναγκαία, ιδίως καθόσον θα δοθεί η δυνατότητα να εκφραστεί δημοσια το αίτημα για την εφαρμογή του Ν.3448/2006 για την περαιτέρω χρήση πληροφοριών, αλλά και να καταδειχθεί η ανάγκη για τη δημιουργία και στη χώρα μας του θεσμιού του Information Commissioner. Θα είναι και μια καλή ευκαιρία για να βρεθούμε από κοντά και να συζητήσουμε μαζί με το Συνήγορο του Πολίτη το ενδεχόμενο μιας συνεργατικής μορφής προώθησης του αιτήματος (όπως έχει κάνει ο Συνήγορος και με ΜΚΟ σε μια σειρά θεμάτων με τα οποία ασχολείται, όπως οι Ρομά και η ισότητα). 

Αύριο, λοιπόν!